अमेरिका–इरान तनावले फेरि विश्व बजार हल्लियो, होर्मुज जलडमरूमध्य संकट अझै संवेदनशील.

 

This is an AI Image Generator.

मध्यपूर्वमा अमेरिका र इरानबीच बढ्दो तनाव अहिले विश्व राजनीतिका सबैभन्दा ठूलो घटनामध्ये एक बनेको छ। विशेषगरी विश्व ऊर्जा आपूर्तिको मुख्य मार्ग मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यलाई लिएर देखिएको संकटले अन्तर्राष्ट्रिय बजार, कूटनीति र सुरक्षा अवस्थालाई गम्भीर रूपमा प्रभावित गरिरहेको छ।

हालैका दिनहरूमा अमेरिकी तथा इरानी पक्षबीच सैन्य गतिविधि, समुद्री सुरक्षा, तेल ढुवानी र आणविक वार्तासँग सम्बन्धित घटनाक्रम तीव्र बनेका छन्। केही अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार दुवै पक्षबीच प्रत्यक्ष युद्ध टार्ने प्रयास जारी रहे पनि तनाव पूर्ण रूपमा घटेको छैन।

विश्लेषकहरूका अनुसार होर्मुज जलडमरूमध्य विश्व तेल आपूर्तिको अत्यन्त महत्वपूर्ण मार्ग हो। दैनिक करोडौं ब्यारेल कच्चा तेल यही बाटो हुँदै विश्व बजारमा पुग्ने भएकाले यहाँको कुनै पनि अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय तेल मूल्यमा ठूलो प्रभाव पार्ने गर्छ। पछिल्लो संकटपछि जहाज बीमा शुल्क, ढुवानी खर्च र कच्चा तेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढेको बताइएको छ।

This is an AI Image Generator.

यसैबीच अमेरिका र इरानबीच अस्थायी युद्धविराम विस्तार गर्ने सम्भावित समझदारीबारे पनि चर्चा बढेको छ। केही रिपोर्टअनुसार ६० दिने युद्धविराम लम्ब्याउने प्रस्तावमा होर्मुज मार्ग पुनः खुला गर्ने, इरानलाई सीमित तेल निर्यात अनुमति दिने तथा आणविक कार्यक्रमबारे नयाँ वार्ता अघि बढाउने विषय समावेश हुन सक्छ।

तर इरानले जलडमरूमध्यमा आफ्नो प्रभाव कायम रहने संकेत दिइरहेको छ। इरानी पक्षले उक्त क्षेत्रको सुरक्षा र नियन्त्रण आफ्नो राष्ट्रिय हितसँग जोडिएको दाबी गरिरहेको छ।

अर्कोतर्फ अमेरिकी सैन्य उपस्थितिसमेत खाडी क्षेत्रमा बढाइएको छ। व्यापारी जहाजको सुरक्षाका लागि अमेरिकी नौसैनिक अभियान सञ्चालन गरिएको र केही इरानी नौकाविरुद्ध कारबाही भएको रिपोर्ट सार्वजनिक भएका छन्।

ऊर्जा बजारका जानकारहरूले भने यो संकट लामो समयसम्म जारी रहे विश्व अर्थतन्त्रमा महँगी, आपूर्ति संकट र आर्थिक मन्दीको जोखिम बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। तेलको मूल्य पुनः तीव्र रूपमा बढे एशिया र युरोपका धेरै मुलुक प्रत्यक्ष प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ।

अहिलेसम्म पूर्ण शान्ति सम्झौता भएको छैन। त्यसैले अमेरिका–इरान सम्बन्ध र होर्मुज जलडमरूमध्यको अवस्था आगामी केही सातासम्म विश्वको मुख्य चासोको विषय रहने देखिएको छ।

© अनलाइन न्युज पोस्ट .👍सेयर गर्नुहोस् ताकि अरू पनि अपडेट रहुन् .

सैन्य कारबाही, तेल आपूर्ति अवरोध, युद्धविराम वार्ता र आणविक सम्झौताबारे नयाँ कूटनीतिक प्रयासबीच मध्यपूर्वमा अनिश्चितता कायम.